Chảy máu cam là tình trạng khá phổ biến, có thể xảy ra ở cả trẻ em lẫn người trưởng thành. Máu thường xuất hiện đột ngột ở một hoặc hai bên mũi, khiến nhiều người lo lắng, đặc biệt khi chưa biết cách xử lý đúng. Phần lớn trường hợp không quá nghiêm trọng, nhưng nếu chảy máu kéo dài, lượng máu nhiều hoặc đi kèm biểu hiện bất thường, người bệnh cần được chăm sóc y tế kịp thời.
Vậy chảy máu cam nên làm gì để cầm máu nhanh chóng và hạn chế nguy cơ tái phát? Việc giữ bình tĩnh, ngồi đúng tư thế và tạo áp lực liên tục lên phần mềm của mũi là những bước sơ cứu quan trọng. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ nguyên nhân, cách xử lý và những dấu hiệu không nên bỏ qua.
Chảy máu cam nên làm gì khi máu bất ngờ xuất hiện?
Khi phát hiện máu chảy ra từ mũi, điều đầu tiên cần làm là giữ bình tĩnh và thực hiện sơ cứu đúng cách. Không nên hoảng sợ, ngửa đầu ra sau hoặc nằm xuống ngay vì những hành động này có thể khiến máu chảy xuống họng.
Tư thế ngồi chuẩn: Giữ thẳng lưng và hơi cúi đầu
Hãy ngồi trên ghế, giữ đầu ở tư thế thẳng và hơi cúi về phía trước. Tư thế này giúp máu chảy ra ngoài thay vì tràn xuống họng, từ đó giảm nguy cơ buồn nôn hoặc nuốt phải máu.
Trong lúc sơ cứu, hãy thở bằng miệng và nhổ phần máu chảy xuống miệng ra ngoài. Nếu đang ở nơi đông người, bạn có thể sử dụng khăn giấy sạch để thấm máu bên ngoài mũi, nhưng không nhét giấy sâu vào lỗ mũi.
Bóp chặt phần mềm của mũi giữa khoảng tầm 10–15 phút
Dùng ngón cái và ngón trỏ bóp chặt hai cánh mũi tại phần mềm ngay phía dưới sống mũi. Giữ liên tục trong 10–15 phút, không thả tay giữa chừng để kiểm tra vì việc này có thể làm gián đoạn quá trình hình thành cục máu đông.
Nếu sau khoảng thời gian trên máu vẫn chảy, hãy tiếp tục tạo áp lực và đánh giá tình trạng. Khi máu chảy nhiều, người bệnh chóng mặt hoặc khó thở, cần tìm trợ giúp y tế ngay lập tức.
Nguyên nhân nào gây chảy máu cam mà chúng ta thường gặp
Để biết chảy máu cam nên làm gì trong từng tình huống, bạn cần hiểu những nguyên nhân có thể khiến các mạch máu nhỏ bên trong mũi bị tổn thương.
Tình trạng niêm mạc mũi khô và kích ứng
Không khí khô, sử dụng điều hòa thường xuyên hoặc thay đổi thời tiết có thể khiến niêm mạc mũi mất độ ẩm. Khi lớp niêm mạc trở nên khô ráp, các mạch máu nhỏ dễ bị nứt vỡ, gây chảy máu.
Ngoài ra, thói quen ngoáy mũi, xì mũi quá mạnh hoặc hắt hơi liên tục cũng có thể làm tổn thương vùng niêm mạc nhạy cảm.
Tác động của chấn thương hoặc các vấn đề về sức khỏe
Va đập vào vùng mặt, dị vật trong mũi hoặc viêm mũi dị ứng cũng có thể gây chảy máu. Một số trường hợp liên quan đến rối loạn đông máu hoặc thuốc chống đông khiến máu khó cầm hơn bình thường.
Chảy máu cam không đồng nghĩa với việc người bệnh bị tăng huyết áp. Tuy nhiên, nếu tình trạng xuất hiện thường xuyên, kéo dài hoặc đi kèm những triệu chứng khác, bạn nên đến cơ sở y tế để xác định nguyên nhân.
Hướng dẫn các bước sơ cứu chảy máu cam hiệu quả ngay tại nhà
Với trường hợp chảy máu nhẹ, không liên quan đến chấn thương nghiêm trọng và không có dấu hiệu cảnh báo, việc sơ cứu đúng cách thường giúp kiểm soát tình trạng.
Những việc nên thực hiện
- Ngồi thẳng lưng, cúi nhẹ đầu về phía trước.
- Dùng ngón tay ép chặt phần mô mềm của mũi duy trì từ 10–15 phút.
- Thở bằng miệng và nhổ máu ra ngoài nếu máu chảy xuống họng.
- Giữ bình tĩnh, hạn chế vận động mạnh trong khi sơ cứu.
Đây là những bước cơ bản trong cách xử lý khi bị chảy máu cam tại nhà mà bạn nên ghi nhớ để áp dụng khi cần thiết.
Những sai lầm cần tránh
Không ngửa đầu ra sau, không nằm ngửa và không nhét bông hoặc giấy sâu vào mũi để cố cầm máu. Bạn cũng không nên liên tục thả tay kiểm tra trước khi hết thời gian ép mũi được khuyến nghị.
Sau khi máu ngừng chảy, tránh ngoáy mũi, xì mũi mạnh, nâng vật nặng hoặc tập luyện cường độ cao trong ít nhất 24 giờ. Những hoạt động này có thể làm bong cục máu đông và khiến chảy máu tái diễn.
Chảy máu cam bao lâu thì hết?
Thời gian cầm máu phụ thuộc vào nguyên nhân, mức độ tổn thương và tình trạng đông máu của mỗi người. Những trường hợp nhẹ thường có thể kiểm soát bằng cách ép mũi đúng kỹ thuật.
Với câu hỏi chảy máu cam bao lâu thì hết, bạn nên nhớ rằng thời gian sơ cứu ban đầu thường là 10–15 phút ép liên tục. Nếu máu vẫn chảy sau khoảng thời gian này, không nên chủ quan hoặc tiếp tục chờ đợi quá lâu khi tình trạng không cải thiện.
Nếu máu chảy nhiều, người bệnh cảm thấy choáng váng, khó thở hoặc xuất hiện sau chấn thương đầu và mặt, hãy tìm trợ giúp y tế khẩn cấp. Trường hợp chảy máu kéo dài, đặc biệt khi vượt quá 20 phút dù đã ép mũi đúng cách, cũng cần được đánh giá y tế.
Khi nào chảy máu cam cần đi khám ngay?
Không phải mọi trường hợp đều tự xử lý tại nhà được. Bạn cần đến cơ sở y tế hoặc gọi cấp cứu khi xuất hiện một trong những dấu hiệu sau:
- Lượng máu chảy ra nhiều, kéo dài dồn dập và không thể cầm lại.
- Người bệnh chóng mặt, yếu lả, ngất hoặc khó thở.
- Chảy máu xảy ra sau tai nạn, va đập mạnh vào đầu hoặc mặt.
- Máu chảy xuống họng nhiều, gây nôn hoặc ảnh hưởng đến hô hấp.
- Bệnh nhân đang điều trị bằng thuốc chống đông máu hoặc gặp các rối loạn về đông cầm máu.
Trẻ dưới 2 tuổi bị chảy máu cam cũng cần được nhân viên y tế đánh giá. Ngoài ra, người thường xuyên chảy máu cam, có biểu hiện thiếu máu hoặc xuất hiện những vết bầm không rõ nguyên nhân nên đi khám để tìm nguyên nhân.
Làm thế nào để ngăn chặn tình trạng chảy máu cam quay trở lại?
Sau khi kiểm soát được tình trạng, bạn nên chú ý chăm sóc niêm mạc mũi để hạn chế nguy cơ tái phát. Có thể sử dụng nước muối sinh lý dạng xịt phù hợp để giữ ẩm, đồng thời duy trì độ ẩm không khí nếu môi trường sống quá khô.
Hạn chế ngoáy mũi, tránh xì mũi mạnh và xử lý các vấn đề dị ứng theo hướng dẫn của bác sĩ. Nếu đang sử dụng thuốc chống đông hoặc thuốc có thể ảnh hưởng đến chảy máu, không tự ý ngừng thuốc mà cần trao đổi với người kê đơn.
Việc chủ động chăm sóc sức khỏe cũng bao gồm theo dõi tần suất chảy máu, thời gian kéo dài và những triệu chứng đi kèm. Khi có dấu hiệu bất thường, hãy ghi lại thông tin để cung cấp cho bác sĩ trong quá trình thăm khám.
Một số thắc mắc thường gặp về tình trạng chảy máu cam
Chảy máu cam có nguy hiểm không?
Phần lớn trường hợp nhẹ không gây nguy hiểm và có thể kiểm soát bằng sơ cứu đúng cách. Tuy nhiên, chảy máu nhiều, kéo dài, tái diễn thường xuyên hoặc đi kèm triệu chứng bất thường cần được kiểm tra y tế.
Có nên chườm đá khi bị chảy máu cam không?
Bạn có thể chườm lạnh bên ngoài sống mũi nếu thấy dễ chịu, nhưng không nên xem đây là biện pháp thay thế cho việc ép chặt phần mềm của mũi. Hiệu quả hỗ trợ cầm máu của chườm lạnh chưa có bằng chứng mạnh bằng kỹ thuật ép mũi đúng cách.
Chảy máu cam có cần bổ sung vitamin không?
Thiếu hụt vitamin không phải là nguyên nhân duy nhất dẫn đến tình trạng này. Nếu tình trạng tái phát, hãy tìm nguyên nhân thay vì tự ý uống thực phẩm bổ sung hoặc sử dụng thuốc khi chưa có hướng dẫn chuyên môn.
Bạn cũng nên tham khảo các nguồn thông tin y tế đáng tin cậy thay vì chỉ dựa vào những nội dung được chia sẻ trong mục tin nóng 24h hôm nay, đặc biệt khi cần quyết định cách sơ cứu hoặc điều trị.
Kết luận
Hiểu rõ chảy máu cam nên làm gì giúp bạn bình tĩnh xử lý khi tình huống bất ngờ xảy ra. Hãy ngồi thẳng, hơi cúi đầu về phía trước và bóp chặt phần mềm của mũi trong 10–15 phút liên tục. Tránh ngửa đầu ra sau, nhét giấy sâu vào mũi hoặc chủ quan khi máu chảy kéo dài.
Nếu chảy máu nhiều, xuất hiện sau chấn thương, gây chóng mặt hoặc không cầm được, hãy tìm trợ giúp y tế kịp thời. Sơ cứu đúng cách kết hợp với việc xác định nguyên nhân sẽ giúp giảm nguy cơ biến chứng và hạn chế tình trạng tái phát.
